Vlagprotocol Rijksoverheid

update: 2008-01-30


Vlagprotocol als vastgesteld door de minister van Algemene Zaken te Den Haag, bericht nr 298801, d.d. 22-12-1980

De Nederlandse vlag is het symbool van de eenheid en onafhankelijkheid van het Koninkrijk der Nederlanden. De vlag behoort overal waar zij op Nederlands grondgebied wordt ontplooid de ereplaats te hebben.

 

De kleuren van de Nederlandse vlag zijn: helder vermiljoen, helder wit en kobaltblauw. Over de afmetingen van de vlag zijn geen voorschriften. In het algemeen dient de lengte zich te verhouden tot de breedte als 3:2.

Op de Nederlandse vlag behoort geen enkele versiering of andere toevoeging te worden aangebracht. Ook het gebruik van een vlag louter voor versiering behoort te worden nagelaten. Wel mag vlaggendoek voor versiering - bijvoorbeeld in de vorm van draperieŽn - worden gebruikt.

 

De vlag dient te worden gehesen aan een stok waarvan de lengte zodanig is dat de vlag nimmer de grond raakt of het verkeer kan hinderen. Elke gehesen vlag moet bij zonsondergang worden neergehaald. Uitzondering hierop is mogelijk als de vlag zodanig verlicht wordt dat de kleuren duidelijk te zien zijn.
Voor het halfstok hijsen van de vlag wordt de vlag eerst vol gehesen, daarna wordt zij langzaam en statig neergehaald. Bij het neerhalen van een halfstok gehesen vlag wordt deze eerst langzaam en statig vol gehesen en vervolgens op dezelfde wijze neergehaald.
 

Bij het hijsen van meer vlaggen behoren deze van gelijke afmetingen te zijn en zo mogelijk op gelijke hoogte te worden gehesen. Bij het ontplooien van twee vlaggen is de ereplaats rechts, gerekend met de rug naar de vlaggen. Bij drie vlaggen behoort de Nederlandse vlag in het midden.
 

Indien naast de Nederlandse vlag vlaggen van andere naties worden gehesen, is voor de onderlinge rangorde in het algemeen de eerste letter van de namen van de betrokken landen in de Franse taal bepalend.

 

Ten aanzien van het uitsteken van de Nederlandse vlag wordt onderscheid gemaakt tussen 'uitgebreid vlaggen' en 'beperkt vlaggen'. Bij 'uitgebreid vlaggen', zoals het geval op Koninginnedag, wordt de vlag uitgestoken van alle rijksgebouwen, bij 'beperkt vlaggen' behoeft de vlag alleen te worden uitgestoken van de hoofdgebouwen van de departementen, benevens van de hoofdgebouwen van de niet (rechtstreeks) onder de departementen vallende instellingen, zoals die van de Kamers der Staten-Generaal, de Raad van State, de Algemene Rekenkamer, het Kabinet der Koningin en de Hoge Raad.
 

Dan de vaste data voor het vlaggen, uitgebreid (UV) en beperkt (BV). Indien een datum op een zondag of op een algemeen erkende christelijke feestdag valt, dient op de tussen haakjes vermelde datum te worden gevlagd:

31 januari (01 februari)

Verjaardag van de Koningin

BV

27 april (28 april)

Verjaardag van de Prins van Oranje

BV

30 april (29 april)

Koninginnedag

UV

04 mei

Dodenherdenking, halfstok vlaggen van 18.00 uur tot zonsondergang. Alleen daar waar Herdenkingen worden gehouden, vlag in top na de twee minuten stilte en het Wilhelmus.

UV

05 mei

Nationale bevrijdingsdag

UV

17 mei (18 mei) Verjaardag van Prinses MŠxima

BV

15 augustus (16 augustus)

Formele einde van de Tweede Wereldoorlog

UV

3e di. v. sept.

Opening van de Staten-Generaal / Prinsjesdag (alleen in 's-Gravenhage)

UV

07 december

Verjaardag Prinses Catharina-Amalia

BV

15 december (16 december)

Koninkrijksdag

BV

 

De vlag wordt alleen op Koninginnedag en op de hierboven vermelde verjaardagen van leden van de Koninklijke familie gehesen met oranje wimpel; bij alle andere gelegenheden zonder. Bij bijzondere gebeurtenissen in de Koninklijke familie (geboorte, huwelijk, overlijden) zal er telkens een speciale regeling komen. Tijdens officiŽle bezoeken van vreemde staatshoofden wordt alleen gevlagd in de plaatsen die worden bezocht.

 

N.B.
Sinds medio 1999 is 15 augustus, zijnde de dag van de capitulatie van Japan in IndiŽ, tevens aangewezen als dag voor uitgebreid vlaggen.

 

 

Onze mede Limburgse Jager, Adriaan Quarles van Ufford (lichting 69/4), de volgende opmerking, omtrent het vlagprotocol:

 

Ik heb op de volgende manier geleerd een vlag te hijsen:

 

1.
Onze driekleur wordt op de volgende manier gevouwen: Om de stofgevoelige kleuren te sparen behoort de vlag over de lengte gevouwen te worden waarbij de blauwe band aan de onderkant ligt, de witte band er over heen en de rode band er over heen maar net andersom. Zo zie je een vlag die van onder blauw en van boven rood is. Nu wordt om de gevoelige kleur rood te sparen de vlag dubbelgevouwen, warbij de blauwe band steeds buiten is en de rode binnen. Het uiteindelijk resultaat is een dubbelgevouwen vlag die blauw lijkt. Binnen de dubbele vouw gaan uiteraard de eerste drie vouwen vooraf.
2.
De driekleur wordt op de volgende manier gehesen:De dubbelgevouwen vlag wordt enkelgevouwen en met de blauwe band over de rechterschouder gelegd. Zodoende komt de rode band boven en dit is juist goed, omdat aan de rode band de lus is bevestigd, waarmee de vlag in de stok wordt gehesen. Zo gaan zuinigheid en functionaliteit hand in hand. Vervolgens wordt de vlag gehesen, vanuit de rechterschouder.
3.
Het strijken gaat enigszins in omgekeerde volgorde. Nadat de vlag van de schouder is gehaald en nauwlettend is toegezien dat ze de grond niet raakt, kan de vouwpartij weer een aanvang nemen op de manier zoals in 1 is aangegeven.
 
Nog iets over de ouderdom van onze vlag. Ze behoort tot de oudste ter wereld, omdat de oudste de Danebrog is, ofwel de Deense, die vanuit de wolken is geschonken aan de Denen na een overwinning in de 13e eeuw. De Prinsen van Oranje vochten al in de 16e eeuw onder de driekleur, waarbij wel eens de Oranje-Blanje _Bleu werd gebezigd. Of dit juist is weet ik niet. Ik weet ook niet waar de kleuren op slaan. De Zwitserse vlag is ook heel oud.
 
Saillant is dat de eerste Amerikaanse president Washington vocht onder een vlag die een replica is van onze Europese Unie. Kennelijk is onze Unie-vlag dus niet zo origineel, waarbij de Amerikanen consequenter waren dan wij, omdat iedere ster een staat voorstelde. Uiteindelijk ging men over op de Stars & Stripes.
 
Naast onze driekleur is het Wilhelmus waarschijnlijk het oudste volkslied ter wereld. De melodie was een Duitse marslied, die door soldaten werd gebruikt. (Wellicht Duitse huurlingen in dienst van de Staten?) Marnix van St. Aldegonde voegde aan de melodie de woorden toe, waarbij iedere alinea begint met een letter Wilhelmus van Nassouwe.