Home 42 BLJ A cie Teambuilding, niet nieuw, wel anders

PostHeaderIcon Teambuilding, niet nieuw, wel anders

AddThis Social Bookmark Button

Geschreven door Tlnt Dorien van Riel

Teambuilding: niet nieuw, wel anders.


'Niemand kan zich verstoppen'

Teambuilden, dat kan twee dingen betekenen. In de traditionele betekenis ga je met je stafje op een verlaten kazerne zitten, doet de deur op slot en zet je in een leslokaal nog eens op een rij wie nou eigenlijk wat moet doen en hoe dat nog beter kan.

 

 

Een andere mogelijkheid is dat je samen wat sportiefs in de middag doet en ´s avonds lekker uit eten of de stad in gaat. In beide gevallen kun je je afvragen of dit de meest effectieve manier van teambuilden is. Zeker wanneer het gaat om militaire teams die onder moeilijke omstandigheden moeten kunnen optreden. De Groep Teambuilding van de KMS en de LO-Sport-organisatie onderzoeken een combinatie van voornoemde methoden om de effectiviteit van teams te verbeteren.

In een loods in het nieuwe oefendorp Marnehuizen hebben sergeanten 1 Bernie Pennings en Cor van den Dungen van A-compagnie 42 Painfbat Limburgse Jagers zojuist een opdracht gekregen: er liggen wat balken, er hangen wat touwen en aan het dak hangt een drietal touwen met in elk touw 2 autobanden. Het is de bedoeling dat beide sergeanten de twaalf man tellende stafgroep van de A-cie zo instrueren dat het gezelschap zich binnen drie kwartier met z'n allen op de balken boven in de loods bevindt. Alles gebeurt op hoogte, zodat goede afspraken de veiligheid moeten waarborgen.

De opdracht is een onderdeel van een andere manier van teambuilden, die in september voor het eerst is uitgeprobeerd. Het bijzondere zit hem daarbij in twee zaken: een combinatie van traditionele teambuilding met LO/sportactiviteiten en de analysemethode ´SYMLOG´. Beide hangen nauw samen: de inbreng van de LO-Sportactiviteiten komt pas tot zijn recht door de analyse van het zogenaamde 'system for the multiple level observation of groups (Symlog)'. Deze uit Amerika afkomstige methode gaat uit van het principe dat leiderschap is gebaseerd op de kwaliteit van relaties en brengt daarom in kaart hoe teamleden elkaar zien. Elk teamlid vult voor zichzelf en iedere andere deelnemer een meerdere lijsten in. Op een lijst staan bijvoorbeeld 26 gedragingen en bedoelingen geformuleerd, zoals:'staat open voor verandering', 'emotioneel-impulsief', 'vertrouwen in anderen', 'autoritair-strak in toepassen van regels en voorschriften'. Eenieder moet aangeven in hoeverre hij en zijn collega's vaak, soms of zelden deze gedragingen of bedoelingen vertoont.
Op deze manier kan letterlijk in kaart gebracht worden hoe teamleden tegenover elkaar staan. Met deze kennis kunnen begeleiders heel gericht werken aan het verbeteren van het team. Enerzijds door deze gegevens uit SYMLOG met het team te bespreken en anderzijds door het laten uitvoeren van gerichte opdrachten. Bij dat laatste komt de rol van de LO/Sportorganisatie kijken. Zij bereidt de specifieke opdrachten voor waardoor een team zich kan verbeteren.

Geblinddoekt
Elnt Berry Manders, hoofd LO-sportgroep 11 Luchtmobiele brigade: 'We leveren zoveel mogelijk maatwerk. We bekijken aan de hand van de gegevens over het team welke oefening het team een stap verder kan brengen. We hebben bijvoorbeeld in een vorige opdracht de meest dominante en taakgerichte mensen geblinddoekt over een stellage op hoogte laten lopen. Ze werden daarbij gecoacht door hun collegae, en uiteraard juist door die minder dominante mensen. Op deze wijze kun je de manier van coachen bespreken, stemgebruik, duidelijkheid, beeldvorming, inlevingsvermogen en zo meer. Mensen die sociaal sterk zijn, maar zich minder vaak melden, laten we nadrukkelijk de leiding te nemen bij een opdracht. Van tevoren wordt ook besproken hoe de mensen hun gedrag kunnen verbeteren: degenen die meer terughoudend en relatiegericht zijn, moeten nadrukkelijk hun mening laten horen, terwijl we de dominante mensen beoordelen op de manier waarop ze ruimte voor anderen laten. Zo komt er meer balans in het team. Daardoor zijn niet alleen de dominanten aan het werk en voelt eenieder zich betrokken. Uiteraard heeft dat een positieve invloed op de effectiviteit.

Majoor Wilbert van Beersum, Hoofd Bureau opleidingsontwikkeling KMS is namens de D-Cie (het vroegere Instituut Leiderschap, Media en Opleidingskunde ) voorzitter van het project dat de nieuwe vorm van teambuilding uitprobeert. Van Beersum looft de SYMLOG-methode: 'Het geeft een ontzettend helder beeld van waar een team staat en waar de teamleden individueel staan. Het gaat om beelden: je krijgt voorgeschoteld dat iemand op een bepaalde manier naar je kijkt. Dat brengt ook het gesprek binnen een team op gang. De grote waarde van de LO/sportactiviteiten daarbij is dat niemand zich kan verstoppen. Hij kan in zijn gedrag niet anders dan zichzelf zijn. De kracht van deze nieuwe teambuilding is dat teamleden zelf ontdekken hoe hun team in elkaar zit, hoe men tegen elkaar kijkt. Je krijgt een spiegel voorgehouden.'

Doe-familie
Inmiddels heeft het team van de A-cie de klus geklaard. Luitenant Dirk van Goinga is positief over de methode: 'Vroeger werd je in een leslokaal gedonderd en sufgeouwehoerd, je maakte aan het einde van de dag wel afspraken, maar daar kwam niet zoveel van terecht. Vooral de combinatie met LO/sportactiviteiten is leerzaam, omdat je in de praktijk ziet, waar je eerst over praat.' Andere teamleden komen, hoewel soms aarzelend, tot een gelijkluidende conclusie: adjudant Rene Oude Nijhuis: 'als je moeite hebt met je plaats in een team, geeft deze methode je structuur aan. Je kunt goed beoordelen waar je staat.'

Voor de infanteristen is deze intensieve teambuilding wel even wennen. Pennings: 'We zijn meer een doe-familie dan een praat-familie.' Compagniescommandant kapitein Gert Strick ziet op zich wel heil in de methode, maar vindt het voor zijn eigen team wat overdone. 'Wij zijn redelijk op elkaar ingespeeld.' Van Beersum beaamt: 'het is eigenlijk niet het juiste team voor een pilot, het is al een goed team. Maar gelukkig valt in de marge nog wel wat te verbeteren.'

Van Beersum pleit niet voor een rücksichtslos invoeren van de teambuilding nieuwe stijl. De methode is duurder dan de door TNO ontwikkelde lijsten die voor de huidige vorm van teambuilding worden gebruikt. 'Ik denk dat deze nieuwe teambuilding, met SYMLOG en gerichte opdrachten gebruikt moet worden voor teams die worden samengesteld voor bijvoorbeeld uitzendingen. Maar ook voor teams die een lastige klus moeten klaren of teams die gecompliceerd in elkaar steken.'


LO/Sport doet meer aan vorming
De inbreng in teambuildingen ligt voor de LO-Sportorganisatie in het verlengde van haar wens meer aan de vorming van het KL personeel te doen. Op het vorig jaar in Papendal gehouden symposium 'Groen, ook tussen de oren' is deze koers ingeslagen. Het principe hierbij is dat alleen het trainen van mensen niet voldoende is, ook de mentale weerbaarheid moet zodanig worden dat het getrainde in praktijk kan worden gebracht. De LO-Sport kan hiervoor ervaringen bieden. Een voorbeeld zijn grensverleggende activiteiten en het werken op hoogte. In het samenwerkingsproject met de D-cie van de KMS worden de LO/sport geregisseerde ervaringen ten dienste gesteld van het verbeteren van teams.


Kader:
Methode selectief toepassen
Hoofd Teambuilding KMS, lkol Gert van Beek, benadrukt het pilot-element. We bieden deze teambuilding niet meteen in ons programma aan. We zijn blij met deze proef, want het biedt ons eventueel extra mogelijkheden. Wel denk ik dat we selectief met deze methode om moeten gaan, want enerzijds is de capaciteit van de LO-Sport beperkt en anderzijds is het toepassen van SYMLOG duurder dan de TNO lijsten die we nu gebruiken. Dus als we deze vorm van teambuilding in ons programma opnemen, dan zal het voor een beperkt aantal teams zijn.